سرود زندگی

دیشب روی تشک بدون ملافه خوابیدم. چندتا بولیز شد بالشم و حوله حج پدرم و پالتویش شد لحافم. صبح دیدم یک خط قرمز زیر گونه چپم افتاده. لابد رد لبه حوله است. شبیه یک سرخپوست اصیل شده‌ام. می‌روم سر کوچه بالش و لحاف بخرم. کلی می‌سلفم و از توی کاتالوگ لحاف با پَر و کُرک طبیعی انتخاب می‌کنم. لحاف را مثل لواشک پرس کرده‌اند و روی جلدش وعده داده‌اند که نایلون وکیوم شده‌اش را که باز کنیم لحاف به سایز اصلی بر می‌گردد. توی اتاق با هیجان نایلونش را پاره کردم و به انتظار نشستم که لحاف نازکم ضخیم بشود. چند ساعت گذشت و من کماکان منتظر بودم و لحاف هم ضخامتش از ۲ سانتیمتر به ۲.۲ سانتیمتر افزایش پیدا کرد. حتی توی آفتاب کم جان پاییزی هم می‌شد تعداد پرها و کرک‌ها را به دقت شمرد. چیزی در حدود ۴۳ تا پر و دو مشت کرک داشت. احتمالن حتی یک قوی کامل هم مصرف نکرده‌اند.

ساعت پنج هوا تاریک می‌شود. یک کم لولیدم. دو بار یک آلبوم را از اول تا آخر گوش دادم و آماده شدم که بزنم بیرون. به بیلبوردی از لباسهای خاطره‌انگیز تبدیل شده‌ام. پوتینهای چرم مشکی که از کانادا خریدم و برادرم می‌گفت مال ارتش آلمان شرقی است. پولیور خاکستری بالنو که رویش طرح برفهای چاقالو دارد. شال گردنی که همسر سابقم برایم خرید. پالتوی قدیمی پدرم که این روزها حسابی کارم را راه انداخته و حداقل ظاهرم را شبیه بقیه کارمندهای مرکز شهر کرده. دستبند طلا سفید کارتیر که مادرزنم برایم خرید، و کنارش بند چرم نازکی که خودم از شهر کتاب خریدم و از سه جا پاره شده اما کماکان تلاش می‌کند ظاهر دستبند طلا را خراب کند. باید آتش بزرگی درست کنم و همه لباسهایم را بسوزانم و یک سری چیز جدید بخرم. اینجوری نمی‌شود. همه چیز خاطره است. خاطره آدمهایی که نیستند و جاهایی که تاریخ شده‌اند. باید نفت کوره بریزم روی آتشم و کنارش بایستم و تکه تکه لباسها را بیندازم تویش و بعد با انبر کج و کوله‌ام زیری‌ها را بیاورم بالا تا کامل بسوزند. آخرش که خوب همه چیز گُر گرفت و خودم هم گرم شدم می‌توانم برای تنوع بپرم توی آتش و اینجوری از شروع یک زندگی جدید هم معاف بشوم.

حوصله ندارم از روی نقشه دنبال مسیر بگردم. حوصله ندارم به ساختمانها نگاه کنم. فقط دوست دارم سرم را بیندازم پایین و راه بروم. اما مردم نمی‌گذارند و هی حواسم را پرت می‌کنند. از پشت شیشه رستورانها آدمها را می‌بینم. هم زوجی و هم گروهی. من دوست داشتم جزو کدام دسته باشم؟ زوجها؟ یا گروهها؟ یا هیچکدام؟ مگر از جفت‌شان فرار نکردم؟ چرا هرچه فرار می‌کنم باز هم به نبودن‌شان فکر می‌کنم؟ همه‌اش تصمیم خودم بوده. چهار سال پیش که رفتم کانادا اینجوری فکر می‌کردم که توی زندگیم دوست‌دخترم و خانواده‌ام مهم هستند. بقیه چیزها مثل دوستان درجات بعدی اهمیت را داشتند. تئوری مسخره‌ای داشتم. الآن هیچکدام‌شان را ندارم؛ نه دوست‌دخترم و نه خانواده‌ام و نه دوستی. مشخص است جایی مسیر را اشتباه رفته‌ام. کجایش را نمی دانم. فقط هی از پشت شیشه آدمها را نگاه می کنم. یادم می‌افتد تنهایم و تا می‌آیم غصه بخورم یادم می‌افتد که آنور شیشه هم خبری نیست، یا حداقل برای من نبوده. بوده‌ام و می‌دانم چه خبر بوده و خسته شده بودم. شاید اصلن گزینه‌های دیگری هم باشد؟ یا باید تنها با دستهایی در اعماق جیب پالتو توی پیاده‌روهای تاریک قدم زد، و یا توی رستوران‌های کم نور با آدمها معاشرت کرد یا دست زنی را فشرد و از زیر میز پایش را؟ گزینه دیگری نیست؟ گزینه‌ای که ورای همه گزینه‌ها باشد و فکر تویش نباشد و شادی و ناراحتی و هیجان تویش تعریف نشده باشد. مثلن یک گزینه خود شیشه رستوران است که به همه ما محیط است و اصلن هم پیاده‌ها و هم مشتری‌های رستوران بدون اینکه بدانند کارهایشان را براساس وجود شیشه انجام می‌دهند: بعضی‌ها می‌روند پیاده‌روی تا از پشت شیشه به مردم نگاه کنند و بعضی هم می‌روند رستوران که بنشینند کنار شیشه و خیابان و محتویاتش را نگاه کند. شیشه گزینه سومی است که دوست دارم انتخابش کنم و آن طور زندگی کنم. ناظر بی‌طرف و خسته.

بعضی‌ها لباسهای مبدل پوشیده‌اند. یکی لباس سوپر ماریو، یکی نقاب گربه‌ای. کمی جلوتر سوراخی توی دیوار است که همه‌شان واردش می‌شوند. چرا زندگی اینقدر رقت‌انگیز و بی‌هیجان شده که برای گذرانش باید نمایش بازی کنیم؟ آدمهای بزرگ و جدی باید نمایش بازی کنیم تا کمی، فقط کمی، گذران زندگی راحت‌تر شود. باید مشروب بخوریم تا فقط کمی راحت شود. باید های بشویم تا موقتن یادمان برود. کی اینقدر سخت شد؟ چرا قدیمها راحت‌تر می‌گذشت؟ شاید چون آن موقع الکل هدف بود و نه وسیله. قدیمها به چه فکر می‌کردم که همیشه خوشحال بودم؟ نمی‌دانم. فقط می‌دانم مدتهاست که چیزی هیجان‌زده‌ام نمی‌کند. آب و هوا سرعت قدمهایم را تنظیم می‌کند. هیچ جایی نیست که بهش برسم. قراری ندارم، مقصدی ندارم و دوست هم ندارم که داشته باشم. احساس می‌کنم از همین الآن بازنشسته‌ام. ساختمانی که تویش کار می‌کنم در حقیقت یک پارک است که ما پیرمردها تویش شطرنج می‌زنیم. مهندس بالادستی‌ام در حقیقت پیرمردی است کمی از من مسن‌تر و هرچه سعی می‌کند هیجان بازی را زیاد کند من تنها به تکان دادن مهره‌ها اکتفا می‌کنم. تکان دادن بدون هیج دلیل خاصی. چون همه تکان می‌دهند. چون همه کار می‌کنند من هم کار می‌کنم. چون همه می‌روند خارج من هم می‌روم خارج. چون همه سکس می‌کنند من هم سکس می‌کنم. دلیل هیچ کاری را نمی‌دانم و می‌دانم که هیچ توضیحی هم فایده خاصی ندارد. آرامشم ترسناک است. شبها بیهوش می‌شوم و صبحها قبل از اینکه ساعتم زنگ بزند اتوماتیک بیدار می‌شوم. دندانهایم را توی آینه می‌شمارم و وقتی مطمئن شدم کم و کسری ندارند مسواک می‌زنم. چون سلامتیم برایم مهم است. با این حال مثل دودکش سیگار می‌کشم. اما بزودی می‌خواهم سلامت بشوم و بروم استخر. چون همه سلامت هستند. بعد از مسواک کرواتم را گره می‌زنم و با سه بار به گره و طول مقبول می‌رسم. اگر سی بار می‌شد چه؟ عصبی می‌شدم؟ نه‌خیر، به هیچ وجه. می‌توانم تمام عمرم بایستم جلوی آینه کراوات گره بزنم و خراب بشود و دوباره از اول. این کار هم هیچ فرقی با بقیه کارها ندارد. همه‌شان مثل هم هستند. همه‌شان. هیجانها، ترسها، غمها، همه‌شان غیرواقعی‌اند و چون همه این مقررات و نحوه بازی را قبول کرده‌اند ما هم همین‌‌ها را قبول کرده‌ایم. قبول کرده‌ایم توی موقعیت الف هیجان‌زده شویم و توی موقعیت ب ناراحت بشویم و توی موقعیت جیم بخندیم. هیچ چیز رقت‌انگیزتر از سالن سینمایی نیست که همه آدمها سر یک صحنه خاص می‌خندند. هیچ چیز رقت‌انگیزتر از خیابانهایی نیست که راس ساعتهای مشخص پر و خالی می‌شوند. مدتهاست از چیزی نمی‌ترسم. قدیمها خانه تاریک و خالی و غریب مورمورم می‌کرد. دیشب توی خانه خالی، اتاق خالی و تخت لخت و غریب مثل دیو خوابیدم و هیچ فرقی با هیچ جای دیگری نداشت. چون همه جا همین است. وقتی به هیچ جا تعلق نداری فرقی نمی‌کند کجا بخوابی. می‌تواند توی هتل یا اتاق یا کنار ایستگاه مترو باشد.